Umowa o pracę albo zlecenie to zobowiązanie na miesiące, a często na lata. Mimo to wiele osób sprawdza pracodawcę tylko po ogłoszeniu i rozmowie kwalifikacyjnej. Tymczasem większość rzeczy, które warto wiedzieć przed podpisem, jest dostępna publicznie i bezpłatnie. Ten poradnik pokazuje, co sprawdzić, w jakiej kolejności i jak odczytać wyniki.
Krok pierwszy, ustal, kto naprawdę jest pracodawcą
W ogłoszeniu często pojawia się nazwa marki, a umowę podpisuje spółka o innej nazwie. Poproś o pełną nazwę pracodawcy i numer NIP. Rzetelna firma poda je bez problemu. Jeśli rekrutuje agencja pracy, zapytaj wprost, kto będzie wypłacał wynagrodzenie i kto wydaje polecenia w codziennej pracy.
Krok drugi, sprawdź NIP w wykazie podatników VAT
Wykaz podatników VAT prowadzi Ministerstwo Finansów. Po wpisaniu NIP zobaczysz nazwę podmiotu, status podatnika oraz adres. Status „Czynny” oznacza, że firma jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Inny status nie musi oznaczać problemów, bo część firm działa na zwolnieniu, ale jest powodem, żeby dopytać. Możesz to zrobić jednym kliknięciem w sprawdzeniu firmy po NIP.
Krok trzeci, zajrzyj do KRS
Spółki wpisane są do Krajowego Rejestru Sądowego. W odpisie aktualnym znajdziesz datę rejestracji, formę prawną, kapitał zakładowy, osoby uprawnione do reprezentacji oraz wpisy o likwidacji lub upadłości. Kilka rzeczy warto zapamiętać.
- Wiek firmy mówi o stabilności, ale nie przesądza o jakości. Młoda firma może być dobrym pracodawcą, tylko wtedy dokładniej sprawdź warunki umowy.
- Bardzo niski kapitał zakładowy przy dużej skali zatrudnienia jest sygnałem do zadania pytań o płynność.
- Wpis o likwidacji albo postępowaniu upadłościowym wymaga rozmowy, zanim cokolwiek podpiszesz.
Jednoosobowe działalności gospodarcze nie mają wpisu w KRS. Wtedy opierasz się na wykazie VAT oraz na rejestrze działalności gospodarczej.
Krok czwarty, sprawozdania finansowe
Spółki mają obowiązek składać sprawozdania finansowe do rejestru. Brak sprawozdania za ostatni rok nie jest dowodem na kłopoty, ale jest powodem do pytania. Jeśli firma zatrudnia kilkadziesiąt osób, a nie składa dokumentów, warto o tym wiedzieć wcześniej.
Krok piąty, przeczytaj opinie pracowników
Opinie nie są dowodem, ale pokazują tematy, które się powtarzają. Przeczytaj kilka, nie jedną. Sprawdź, czy opis dotyczy tego samego stanowiska i miasta, co twoje. Zwróć uwagę na daty. Opinia sprzed kilku lat mogła dotyczyć innego kierownika. Dobrym znakiem jest merytoryczna odpowiedź pracodawcy. Zasady, według których publikujemy opinie, opisaliśmy na stronie zasady publikacji opinii.
Jak odróżnić rzeczową opinię od emocjonalnej
Rzeczowa opinia opisuje fakty: ile trwało wdrożenie, jak wyglądał grafik, kiedy przychodziła wypłata. Emocjonalna opinia zawiera głównie oceny. Obie bywają prawdziwe, ale pierwsza pomaga w decyzji bardziej.
Krok szósty, pytania na rozmowie
Dane rejestrowe i opinie dają listę pytań. Zadaj je spokojnie, bo dobry pracodawca nie obraża się na ciekawość kandydata.
- Na jaką formę umowy i na jaki okres pracuję, oraz jak wygląda okres próbny.
- Jaka jest stawka i z czego składa się wynagrodzenie, w tym premie i dodatki.
- Do którego dnia miesiąca wypłacane jest wynagrodzenie.
- Jak wygląda grafik, praca w weekendy i rozliczanie nadgodzin.
- Jakie szkolenia i jaki sprzęt dostanę na start.
- Kto będzie moim bezpośrednim przełożonym i jak wygląda wdrożenie.
Krok siódmy, przeczytaj umowę przed podpisem
Poproś o projekt umowy z wyprzedzeniem. Porównaj z ogłoszeniem: stawkę, wymiar czasu pracy, miejsce pracy i zakres obowiązków. Jeśli coś się różni, zapytaj dlaczego i poproś o poprawkę na piśmie. W razie wątpliwości prawnych skorzystaj z pomocy prawnika albo związku zawodowego, bo ten tekst ma charakter informacyjny.
Krótka lista kontrolna
- Znam pełną nazwę i NIP pracodawcy.
- Sprawdziłem status VAT i dane w KRS.
- Przeczytałem kilka opinii i zwróciłem uwagę na powtarzające się tematy.
- Mam odpowiedzi na pytania o wypłatę, grafik i okres próbny.
- Umowa zgadza się z ogłoszeniem.
Po sprawdzeniu danych możesz zajrzeć do katalogu pracodawców i dodać własną opinię, kiedy będziesz już mieć doświadczenie z firmą. Jeśli to ty rekrutujesz, zobacz, jak profil pracodawcy pomaga odpowiadać kandydatom.